Strona Główna » Finanse » Budżet domowy » Czy komornik może zająć wspólne konto małżonków za długi?

Czy komornik może zająć wspólne konto małżonków za długi?

Postępowanie egzekucyjne i interwencja komornicza nigdy nie należą do rzeczy przyjemnych. Umów jednak należy dotrzymywać, a własne długi trzeba spłacać. Co jednak, gdy musimy ponieść odpowiedzialność za długi małżonka, o których bardzo często nie mamy pojęcia? Taka sytuacja wydaje się bardzo skomplikowana i jest wypadkową wielu zmiennych, ale istnieją instrumenty prawne chroniące małżonka niewypłacalnego dłużnika.zajęcie konta małżeńskiego przez komornika, zajęcie komorcnicze, konto małżeńskie zajęce za długi, wspólnota majątkowa zadłużenie, intercyza i długi, jak się bronić przed komornikiem

Na początek trochę przepisów. W §1 artykułu 41 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego znajdziemy następujący zapis: „jeżeli małżonek zaciągnął zobowiązanie za zgodą drugiego małżonka, wierzyciel może żądać zaspokojenia także z majątku wspólnego małżonków”. Oczywiście odpowiedzi na tytułowe pytanie nie możemy ograniczać jedynie do analizy tegoż przepisu, ale jest on doskonałym punktem wyjścia.

Wiedza o długu małżonka

Pierwsze wnioski jakie nasuwają się po analizie tego przepisu są następujące: ustawodawca uzależnia odpowiedzialność za długi małżonka, od tego czy wyraziliśmy zgodę na zaciągnięcie takiego długu, a co za tym idzie, mieliśmy świadomość jego istnienia. Pojawia się również kwestia „wspólnego majątku małżonków” i to pojęcie warto również doprecyzować, bo dla dalszych rozważań jest ono kluczowe.

Małżeńskie ustroje majątkowe

Zawarcie małżeństwa rodzi skutki na wielu płaszczyznach. W kontekście odpowiedzi na zadane w tytule pytanie należy przede wszystkim opisać relacje majątkowe między małżonkami, a w szczególności ich stosunek do majątku wniesionego do małżeństwa przez małżonka, jak i elementów małżeńskiej masy majątkowej powstałych i wypracowanych już po zawarciu małżeństwa. Poszczególne typy relacji majątkowych w małżeństwie nazywa się w prawie małżeńskimi ustrojami majątkowymi, które są przez ściśle uregulowane.

Wspólność majątkowa

Pierwszym z małżeńskich ustrojów majątkowych jest tzw. „wspólność majątkowa”. To najpopularniejszy model relacji majątkowych w małżeństwie, ze względu na to, że ma charakter „domyślny”. Jeżeli małżonkowie nie umówią się przed ślubem inaczej co do kwestii majątkowych albo nie będą ich w ogóle regulowali przed ślubem, bo takiego porozumienia ustawodawca nie wymaga, to z chwilą zawarcia małżeństwa obu małżonków traktowane są jako dobro wspólne. Nawet mimo istnienia wspólności można dodatkowo posiadać majątek osobisty (np. darowizna jaką otrzyma jeden z małżonków w czasie trwania małżeństwa), w związku z czym w małżeństwie będzie występował majątek wspólny, osobny majątek żony i osobny majątek męża. To właśnie w pierwszej kolejności z majątku zadłużonego małżonka, o ile takowy występuje, komornik będzie dokonywał egzekucji. Jeśli komornik nie zostanie całkowicie zaspokojony, co w praktyce ma wielokrotnie miejsce, to egzekucji będzie podlegał majątek wspólny małżonków.

Co najpierw zajmuje komornik?

Wspólność majątkowa między małżonkami powoduje ryzyko, że komornik w pierwszej kolejności będzie dokonywał egzekucji z majątku wspólnego. Co do zasady dłużnik odpowiada za długi majątkiem osobistym, ale komornicy przyjmują domniemanie, że zarówno majątek zadłużonego małżonka jak i majątek wspólny stanowią podstawę dla dochodzenia roszczeń. Z punktu widzenia drugiego małżonka to wydaje się niesprawiedliwe, ale nie można zapominać też o perspektywie wierzyciela, który dochodzi należnych mu roszczeń. Komornik nie może za to sięgnąć do majątku osobistego niezadłużonego małżonka, gdyż jest on w pewien sposób chroniony. Co do elementów majątku dłużnika, na których komornik dokonuje egzekucji, to właśnie rachunek bankowy w pierwszej kolejności podlega zajęciu, gdyż na nim najczęściej znajdują się dochody dłużnika. To jak najbardziej logiczne, bo łatwiej jest przecież zająć rachunek bankowy i z niego zaspokoić wierzyciela, niż zająć nieruchomość. Należy pamiętać, że komornik jest funkcjonariuszem publicznym i działa w imieniu państwa. Nie jest on zawieszony w próżni i działa na podstawie prawa i w jego granicach. W zależności od rodzaju dochodów dłużnika i ich  wysokości, prawa określają, jaka kwota może być zajęta przez komornika.

Jak się bronić przed zajęciem rachunku przez komornika?

Aby majątek wspólny mógł być celem egzekucji komorniczej, drugi z małżonków musiał mieć świadomość, że dane zobowiązanie zostało zaciągnięte. Jeśli nie mamy takiej wiedzy i został zaciągnięty za naszymi plecami, to wówczas nawet majątek wspólny nie będzie mógł zostać użyty do spłacenia długów, jeśli nie wyrazimy takiej zgody. W skrajnych sytuacjach prawo chroni nas zatem przed nieuczciwymi małżonkami. Trzeba jednak pamiętać, że komornik nie ma obowiązku dochodzić, czy na koncie wspólnym małżonków lub nawet rzeczy ruchome znajdujące się w mieszkaniu (np. biżuteria, laptopy itp.) należą do dłużnika czy jego małżonka. Komornik może więc ten majątek zająć. Nie będący dłużnikiem małżonek musi się wówczas bronić, składając wniosek o zwolnienie konta czy ruchomości z zajęcia komorniczego. Jeśli ten wniosek nic nie dam to pozostaje droga sądowa, a w niej tzw. powództwo przeciwegzekucyjne, które zdefiniowane jest w art. 841 Kodeksu postępowania cywilnego. Czas na wytoczenie takiego powództwa wynosi miesiąc od daty zajęcia.

Na ratunek ?

Kolejnym rozwiązaniem, które pozwoli nam zabezpieczyć się przed konsekwencją długów współmałżonka, jest umowa majątkowa małżeńska, czyli intercyza (przeczytaj artykuł  Intercyza – jak ją sporządzić i jakie przynosi skutki? ). Nie musi ona oznaczać braku zaufania do drugiej osoby, a wręcz przeciwnie, może być przejawem troski o dobro rodziny. Jeszcze przed I wojną światową intercyzy kojarzyły się przede wszystkim z tzw. „małżeństwami z rozsądku” i były zawierane nie przez współmałżonków, a przez ich rodziny. Były to niekiedy nacechowane politycznie, rozbudowane porozumienia gospodarcze, które z istotą samego małżeństwa miały niewiele wspólnego. Taki sposób postrzegania intercyzy jest obecnie anachronizmem, bo z umowy małżeńskiej korzysta coraz więcej par. Szczególnie warto z intercyzy  skorzystać w sytuacji, gdy np. jeden z małżonków posiada firmę i nie chce, aby jej ewentualne problemy finansowe odbiły się na budżecie i majątku najbliższych. Umowny podział majątku i dorobku sprawi, że nasza żona lub mąż nie poniosą konsekwencji wynikających z naszych problemów. Jednak w przypadku gdy nie podejmiemy żadnych stosownych kroków, a zadłużenie małżonka nie będzie dla nas tajemnicą,  to wspólnie z nim odpowiemy za nie, zgodnie z zasadą wspólności majątkowej. Samą intercyzę zawiera się w formie aktu notarialnego, a można tego dokonać już po zawarciu związku małżeńskiego w dowolnym jego momencie. Postanowieniami intercyzy można wspólność ustawową rozszerzyć lub ograniczyć albo ustanowić rozdzielność majątkową lub rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków. Szczegółowy opis tych ustrojowych to jednak temat na odrębny artykuł. Warto przede wszystkim pamiętać o skutkach wspólności majątkowej oraz o tym, że nawet gdy komornik zajmie nasze konto bankowe, mamy jeszcze do dyspozycji instrumenty prawne, które pozwolą nam się bronić.

Hej, mam coś dla Ciebie...

Zapisz się do newslettera i pobierz ZA DARMO poradnik

"10 porad kulinarnych, które warto znać"

W każdej chwili możesz zrezygnować z subskrypcji

Sprawdź swoją skrzynkę e‑mail, w ciągu kilku minut dostaniesz od nas wiadomość

Zobacz także

Poznaj carpaccio tonnato – alternatywę dla tradycyjnego tatara

Wiele osób nie jest w stanie wyobrazić sobie choćby dnia bez zjedzenia mięsa. Koniecznie musi …

Hej, mam coś dla Ciebie...

Zapisz się do newslettera i pobierz ZA DARMO poradnik

"10 porad kulinarnych, które warto znać"

W każdej chwili możesz zrezygnować z subskrypcji

Sprawdź swoją skrzynkę e‑mail, w ciągu kilku minut dostaniesz od nas wiadomość